That's how the Land Lion wins...

door Bert Hermans · Gouda, NL

Bert maakte dit schilderij na een bezoek aan het Cruquiusmuseum op 26 februari 2022. Het schilderij toont de enorme stoommachine van het pompstation. Het De Cruquius pompstation uit 1849 is een van de drie pompstations die werden gebruikt om de Haarlemmermeer te ontwateren tussen 1849 en 1852. Het is de grootste stoommachine ter wereld. Het pompstation is daarna nooit gemoderniseerd en werd in 1933 buiten gebruik gesteld. Het behoort tot de Top 100 van Nederlandse rijksmonumenten. Het is vernoemd naar de Nederlandse hydraulische ingenieur Nicolaus Samuelis Cruquius (1678 – 1754) die een plan maakte voor de herclaiming van de Haarlemmermeer. Dat plan werd tijdens zijn leven niet uitgevoerd. De Cruquius is gebouwd in een neogotische stijl met typische elementen, zoals kantelen, zware steunberen, spitsbogen en rijk versierde tracering. Neogotische elementen zijn ook binnen te vinden, zoals versierde gietijzeren trappen en pilaren. Van de drie oorspronkelijke pompstations is alleen De Cruquius grotendeels in zijn oorspronkelijke staat bewaard gebleven. De Engelse ingenieurs Gibbs en Dean ontwierpen de stoommachine. Onderdelen van de machines van de drie pompstations (stoommachine, balansarmen, pompen) werden gebouwd bij bedrijven in Cornwall en in Amsterdam. De machinekamer (hier afgebeeld) uit 1849 is nog steeds aanwezig. Het herbergt de grootste en best bewaarde stoommachine ter wereld, de Cornish Engine met een cilinder van 3,66 meter in diameter. Deze machine drijft acht balansarmen aan, die elk 10.000 kilo wegen, en die als tentakels uit de ronde bakstenen constructie steken. Aan deze armen zijn zuigers bevestigd die als waterpomp fungeren. Samen, met elke slag van de stoommachine, tillen ze 64.000 liter water naar de houten gietvloer meer dan vijf meter hoger rond de machinekamer. Het water stroomde vervolgens door sluizen aan beide zijden van het ketelhuis in de ringvaart. De Cruquius is opgenomen in de Europese Route voor Industriële Erfgoed. De titel van het schilderij 'Zo wint de Landleeuw..' verwijst naar de uitspraak van Vondel uit het gedicht 'Aenden Leeuw van Hollant', dat ook in de machinekamer te vinden is (hier op de achtergrond in het schilderij). In 1641 riep het gedicht van Joost van den Vondel de Nederlandse autoriteiten op om het plan voor de ontwatering van de Haarlemmermeer uit te voeren: "Zo wint de Landleeuw Land, zodat hij goud uit schuim zuivert".